Stillevencompositie bij een boerderij

Jan van Tongeren (1897-1991) groeide op in het Veluwse Oldebroek. De kennis van ambachten op het platteland betoverde hem. Hij leerde houtsnijden en kon zich eindeloos vermaken in de werkplaatsen van de smid en de wagenmaker. Op zijn zesde maakte hij zijn eerste stilleven: een melkkan op een tafel. Zijn ouders waren onder de indruk en in 1921 begon Van Tongeren aan de opleiding tot tekenleraar in Amsterdam. Dit stilleven op de boerderij herinnert aan Van Tongerens jeugd op de Veluwe. De voorliefde voor ‘de verschijningsvorm der dingen’ had hij nog steeds toen hij in 1944 dit werk schilderde. Elk object op de houten tafel is met evenveel aandacht en precisie geschilderd. Van Tongeren bepaalde eerst de kleurstelling en vervolgens de compositie. Pas als dat definitief was zocht hij de voorwerpen erbij. Stofuitdrukking was daarbij van groot belang, maar eenzelfde voorwerp kon in verschillende schilderijen andere kleuren aannemen. In zijn latere oeuvre gingen de kleuren een nog grotere rol spelen en verdween de weergave van materialen steeds meer naar de achtergrond.